admin
Chưa phân loại
Comments Off on Copyright Và Trademark Khác Nhau Thế Nào? Doanh Nghiệp Nên Đăng Ký Loại Nào?
Khi mở rộng hoạt động kinh doanh hoặc đưa sản phẩm vào thị trường Mỹ, nhiều doanh nghiệp Việt Nam bắt đầu quan tâm đến việc bảo vệ tài sản trí tuệ. Tuy nhiên, không ít người vẫn nhầm lẫn giữa copyright và trademark.
Hai hình thức này đều liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ nhưng bảo vệ những loại tài sản hoàn toàn khác nhau. Copyright chủ yếu bảo vệ tác phẩm sáng tạo, trong khi trademark bảo vệ những dấu hiệu giúp khách hàng nhận biết và phân biệt thương hiệu.
Lựa chọn sai hình thức đăng ký có thể khiến doanh nghiệp mất thời gian, phát sinh chi phí nhưng không đạt được phạm vi bảo hộ mong muốn. Vì vậy, trước khi nộp hồ sơ tại Mỹ, doanh nghiệp cần xác định chính xác tài sản mình muốn bảo vệ là nội dung sáng tạo hay dấu hiệu nhận diện thương mại.
Copyright là gì?
Copyright, thường được gọi là bản quyền hoặc quyền tác giả, bảo vệ những tác phẩm có tính nguyên gốc đã được thể hiện dưới một hình thức có thể nhận biết, lưu giữ hoặc sao chép.
Nói cách khác, copyright không bảo vệ một ý tưởng còn nằm trong suy nghĩ. Quyền này bảo vệ cách ý tưởng đó được thể hiện thành một tác phẩm cụ thể.
Ví dụ, một người có ý tưởng viết sách về kinh doanh quốc tế sẽ không thể độc quyền ý tưởng chung đó. Tuy nhiên, nội dung, cách trình bày, hình ảnh và cấu trúc cụ thể của cuốn sách có thể được copyright bảo vệ.
Những tài sản có thể được copyright bảo vệ
Copyright có thể áp dụng cho nhiều loại tác phẩm sáng tạo, chẳng hạn:
- Sách, bài viết và tài liệu đào tạo;
- Kịch bản, truyện và tác phẩm văn học;
- Bài hát, bản nhạc và lời bài hát;
- Hình ảnh, tranh vẽ và tác phẩm nhiếp ảnh;
- Video, phim và nội dung đa phương tiện;
- Phần mềm và một số phần của mã nguồn;
- Thiết kế đồ họa có đủ tính sáng tạo;
- Nội dung website và tài liệu quảng cáo;
- Một số tác phẩm kiến trúc và bản vẽ kỹ thuật.
Copyright bảo vệ cách tác phẩm được thể hiện chứ không bảo vệ ý tưởng, phương pháp, quy trình, hệ thống hoặc khái niệm đứng phía sau tác phẩm.
Tên thương hiệu, tên sản phẩm, cụm từ ngắn và slogan đơn giản cũng thường không phải là đối tượng phù hợp để được copyright bảo vệ.
Copyright có tự động phát sinh không?
Theo nguyên tắc chung của pháp luật Mỹ, copyright phát sinh khi một tác phẩm nguyên gốc được sáng tạo và được định hình dưới một hình thức cụ thể.
Điều đó có nghĩa là tác giả không nhất thiết phải đăng ký mới bắt đầu có quyền đối với tác phẩm. Tuy nhiên, đăng ký với U.S. Copyright Office vẫn mang lại nhiều lợi ích pháp lý quan trọng.
Giấy chứng nhận đăng ký có thể tạo lập hồ sơ công khai về quyền sở hữu, hỗ trợ chứng minh quyền và tạo điều kiện thuận lợi hơn khi xử lý hành vi xâm phạm.
Đối với tác phẩm được xem là “U.S. work”, chủ sở hữu thông thường phải hoàn tất đăng ký hoặc nhận quyết định từ chối đăng ký trước khi khởi kiện vi phạm copyright tại tòa án liên bang Mỹ.
Ngoài ra, khả năng yêu cầu bồi thường thiệt hại theo luật định và phí luật sư còn phụ thuộc vào việc đăng ký có được thực hiện đúng thời hạn luật định hay không. Vì vậy, doanh nghiệp không nên chờ đến khi tranh chấp xảy ra mới bắt đầu nộp hồ sơ.
Copyright có thể mang lại những quyền gì?
Tùy thuộc vào loại tác phẩm, chủ sở hữu copyright có thể có quyền kiểm soát một số hoạt động như:
- Sao chép tác phẩm;
- Phân phối bản sao;
- Công bố hoặc trưng bày tác phẩm;
- Trình diễn tác phẩm;
- Chuyển thể hoặc tạo tác phẩm phái sinh;
- Cấp phép cho bên khác sử dụng;
- Chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần quyền.
Nếu một bên sử dụng tác phẩm mà không được cho phép và không thuộc trường hợp ngoại lệ, hành vi đó có thể bị xem là xâm phạm copyright.
Trong một số trường hợp vi phạm cố ý, mức statutory damages có thể lên đến 150.000 USD cho mỗi tác phẩm. Tuy nhiên, đây là mức tối đa mà tòa án có thể xem xét, không phải khoản bồi thường tự động được áp dụng trong mọi vụ việc.
Cơ quan nào quản lý copyright tại Mỹ?
Hồ sơ đăng ký copyright được nộp tại U.S. Copyright Office, một cơ quan trực thuộc Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ.
Copyright Office không phải là một bộ phận của United States Patent and Trademark Office, thường được viết tắt là USPTO.
Đây là điểm dễ gây nhầm lẫn vì hồ sơ trademark và patent được xử lý tại USPTO, trong khi copyright lại do một cơ quan khác quản lý.
Chi phí đăng ký copyright tại Mỹ
Chi phí đăng ký phụ thuộc vào loại tác phẩm, số lượng tác giả, chủ sở hữu, tình trạng công bố và loại hồ sơ được sử dụng.
Theo biểu phí hiện hành, một số hồ sơ điện tử phổ biến có thể áp dụng:
- Single Application: 45 USD, dành cho hồ sơ đáp ứng đầy đủ những điều kiện giới hạn của loại đơn này;
- Standard Application: 65 USD;
- Một số hình thức đăng ký theo nhóm: thường có mức phí riêng tùy từng loại tác phẩm.
Không phải hồ sơ nào cũng đủ điều kiện sử dụng Single Application. Nếu tác phẩm có nhiều tác giả, được tạo theo cơ chế work made for hire hoặc có cấu trúc quyền sở hữu phức tạp, người nộp đơn có thể phải sử dụng Standard Application hoặc một loại hồ sơ khác.
Copyright Office đang nghiên cứu điều chỉnh biểu phí trong năm 2026. Vì vậy, doanh nghiệp nên kiểm tra biểu phí chính thức tại thời điểm nộp hồ sơ thay vì chỉ dựa vào một bảng giá cũ.
Thời gian xử lý hồ sơ copyright
Thời gian xử lý phụ thuộc vào hình thức nộp đơn, loại tác phẩm, phương thức gửi bản lưu chiểu và việc hồ sơ có cần trao đổi bổ sung hay không.
Hồ sơ điện tử đầy đủ và không cần liên hệ với người nộp đơn thường được xử lý nhanh hơn hồ sơ giấy hoặc hồ sơ có vấn đề cần làm rõ.
Trong những trường hợp đặc biệt như tranh chấp đang xảy ra, thủ tục tố tụng sắp diễn ra hoặc có lý do cấp thiết khác được chấp nhận, người nộp đơn có thể yêu cầu special handling.
Phí special handling hiện là 800 USD cho mỗi hồ sơ, ngoài lệ phí đăng ký thông thường. Nếu yêu cầu được chấp thuận, Copyright Office sẽ cố gắng kiểm tra hồ sơ trong vòng năm ngày làm việc. Đây không phải là cam kết giấy chứng nhận chắc chắn được cấp trong năm ngày, bởi hồ sơ vẫn có thể cần bổ sung hoặc bị từ chối.
Thời hạn bảo hộ copyright
Đối với phần lớn tác phẩm do một cá nhân sáng tạo từ ngày 1 tháng 1 năm 1978 trở đi, thời hạn bảo hộ thông thường là suốt cuộc đời tác giả và kéo dài thêm 70 năm sau khi tác giả qua đời.
Tuy nhiên, thời hạn có thể được tính khác đối với:
- Tác phẩm có nhiều đồng tác giả;
- Tác phẩm khuyết danh hoặc sử dụng bút danh;
- Tác phẩm được tạo theo cơ chế work made for hire;
- Tác phẩm được sáng tạo hoặc công bố trong các giai đoạn pháp luật trước đây.
Đối với work made for hire và một số tác phẩm khuyết danh hoặc sử dụng bút danh, thời hạn thường là 95 năm kể từ lần công bố đầu tiên hoặc 120 năm kể từ khi sáng tạo, tùy thời điểm nào kết thúc trước.
Trademark là gì?
Trademark, hay nhãn hiệu, bảo vệ những dấu hiệu được sử dụng để nhận diện nguồn gốc thương mại của hàng hóa hoặc dịch vụ.
Mục đích cốt lõi của trademark là giúp người tiêu dùng biết một sản phẩm hoặc dịch vụ đến từ doanh nghiệp nào, đồng thời hạn chế nguy cơ khách hàng nhầm lẫn giữa các thương hiệu.
Một trademark có thể bao gồm:
- Tên thương hiệu;
- Tên dòng sản phẩm;
- Logo;
- Biểu tượng;
- Slogan;
- Thiết kế bao bì có tính nhận diện;
- Hình dạng sản phẩm hoặc bao bì trong một số trường hợp;
- Âm thanh nhận diện;
- Màu sắc hoặc cách phối màu đặc trưng trong những trường hợp đáp ứng điều kiện;
- Những dấu hiệu phi truyền thống khác có khả năng nhận diện nguồn gốc thương mại.
Không phải mọi tên gọi, logo hoặc slogan đều tự động được chấp nhận đăng ký. Dấu hiệu phải có khả năng phân biệt và không gây xung đột với những nhãn hiệu đã tồn tại trước đó.
Trademark bảo vệ điều gì?
Trademark không bảo vệ bản thân sản phẩm hay ý tưởng kinh doanh. Nó bảo vệ mối liên hệ giữa dấu hiệu nhận diện với những hàng hóa hoặc dịch vụ cụ thể.
Ví dụ, một doanh nghiệp đăng ký tên thương hiệu cho dịch vụ marketing không mặc nhiên có độc quyền tên đó trong mọi ngành nghề.
Phạm vi bảo hộ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm:
- Dấu hiệu đã đăng ký;
- Nhóm hàng hóa hoặc dịch vụ;
- Nội dung mô tả hàng hóa và dịch vụ;
- Mức độ nổi tiếng của nhãn hiệu;
- Tình trạng sử dụng thực tế;
- Khả năng gây nhầm lẫn trên thị trường.
Vì vậy, doanh nghiệp cần xác định đúng những sản phẩm và dịch vụ mình đang cung cấp hoặc có kế hoạch cung cấp hợp pháp khi lập hồ sơ.
Trademark có tự động phát sinh không?
Tại Mỹ, quyền trademark có thể hình thành từ việc sử dụng dấu hiệu trên thực tế trong hoạt động thương mại, kể cả khi chủ sở hữu chưa đăng ký liên bang.
Tuy nhiên, quyền phát sinh từ việc sử dụng thường có phạm vi hạn chế hơn và có thể khó thực thi hơn so với nhãn hiệu đã được đăng ký trên hệ thống liên bang.
Đăng ký với USPTO có thể mang lại những lợi ích như:
- Tạo thông báo công khai về yêu cầu quyền sở hữu;
- Thiết lập suy đoán pháp lý về quyền đối với nhãn hiệu;
- Hỗ trợ bảo vệ nhãn hiệu trên phạm vi toàn nước Mỹ;
- Cho phép sử dụng ký hiệu ® sau khi đăng ký được cấp;
- Tạo cơ sở cho một số biện pháp thực thi và đăng ký quốc tế;
- Hỗ trợ xử lý hàng hóa vi phạm trong những trường hợp phù hợp.
Việc nộp đơn không bảo đảm nhãn hiệu chắc chắn được chấp thuận. USPTO sẽ kiểm tra cả điều kiện hình thức, khả năng phân biệt và nguy cơ xung đột với nhãn hiệu đã tồn tại.
Chi phí đăng ký trademark tại Mỹ
Từ ngày 18 tháng 1 năm 2025, USPTO áp dụng một hệ thống lệ phí cơ bản mới thay cho hai loại đơn TEAS Plus và TEAS Standard trước đây.
Lệ phí cơ bản cho hồ sơ trademark theo Section 1 hoặc Section 44 hiện là 350 USD cho mỗi nhóm hàng hóa hoặc dịch vụ.
Ngoài mức phí cơ bản, người nộp đơn có thể phải trả thêm phụ phí nếu hồ sơ:
- Thiếu một số thông tin cần thiết;
- Sử dụng phần mô tả hàng hóa hoặc dịch vụ dạng tự nhập thay vì chọn nội dung phù hợp trong Trademark ID Manual;
- Có phần mô tả tự nhập vượt quá giới hạn ký tự;
- Phải nộp Statement of Use;
- Cần gia hạn thời gian nộp bằng chứng sử dụng;
- Có thêm nhóm hàng hóa hoặc dịch vụ.
Ví dụ, nếu một thương hiệu nộp đơn cho ba nhóm hàng hóa và dịch vụ, riêng lệ phí cơ bản có thể là:
350 USD × 3 nhóm = 1.050 USD
Con số này chưa bao gồm phụ phí, phí luật sư, chi phí tra cứu, phản hồi Office Action hoặc những thủ tục phát sinh sau khi nộp đơn.
Người Việt có tự nộp đơn trademark tại Mỹ được không?
Cá nhân và doanh nghiệp Việt Nam có thể sở hữu và đăng ký trademark tại Mỹ. Tuy nhiên, nếu người nộp đơn có domicile nằm ngoài lãnh thổ Mỹ, USPTO yêu cầu họ phải được đại diện bởi luật sư được cấp phép hành nghề tại Mỹ.
Do đó, một doanh nghiệp đặt trụ sở tại Việt Nam thông thường không thể tự mình xử lý toàn bộ hồ sơ trademark trước USPTO mà không có luật sư Mỹ đủ điều kiện đại diện.
Quy định này áp dụng ngay cả khi người nộp đơn có thể tự chuẩn bị thông tin hoặc sử dụng một công ty dịch vụ ở nước ngoài. Người ký và đại diện pháp lý trước USPTO vẫn phải đáp ứng yêu cầu của cơ quan này.
Đối với copyright, người nước ngoài có thể trực tiếp nộp hồ sơ với U.S. Copyright Office và không chịu yêu cầu luật sư Mỹ bắt buộc giống như hồ sơ trademark. Tuy nhiên, những trường hợp có quyền sở hữu phức tạp hoặc nguy cơ tranh chấp vẫn nên được luật sư đánh giá.
Copyright và trademark khác nhau như thế nào?
Sự khác biệt quan trọng nhất nằm ở đối tượng và mục đích bảo vệ.
Đối tượng bảo hộ
Copyright bảo vệ tác phẩm sáng tạo như bài viết, hình ảnh, video, phần mềm, âm nhạc và thiết kế nghệ thuật.
Trademark bảo vệ tên gọi, logo, slogan và những dấu hiệu giúp khách hàng nhận diện nguồn gốc thương mại.
Mục tiêu bảo vệ
Copyright nhằm hạn chế việc sao chép, phân phối, trình diễn, công bố hoặc chuyển thể trái phép một tác phẩm.
Trademark nhằm hạn chế việc sử dụng dấu hiệu có khả năng khiến người tiêu dùng nhầm lẫn về nguồn gốc, sự liên kết hoặc tài trợ của hàng hóa và dịch vụ.
Cơ quan tiếp nhận hồ sơ
Hồ sơ copyright được nộp tại U.S. Copyright Office.
Hồ sơ trademark liên bang được nộp tại United States Patent and Trademark Office — USPTO.
Cách hình thành quyền
Copyright nhìn chung phát sinh tự động khi tác phẩm nguyên gốc được định hình dưới một hình thức cụ thể.
Quyền trademark tại Mỹ có thể hình thành từ việc sử dụng thực tế trong thương mại, nhưng đăng ký liên bang đem lại nhiều lợi ích và phạm vi bảo vệ mạnh hơn.
Thời hạn bảo hộ
Copyright tồn tại trong một thời hạn nhất định do luật quy định.
Trademark có thể được duy trì lâu dài nếu nhãn hiệu vẫn được sử dụng hợp pháp, các hồ sơ duy trì được nộp đúng hạn và đăng ký không bị hủy bỏ.
Cách tính lệ phí
Copyright thường tính phí theo loại hồ sơ hoặc hình thức đăng ký tác phẩm.
Trademark thường tính phí theo từng nhóm hàng hóa hoặc dịch vụ, đồng thời có thể phát sinh nhiều loại phụ phí khác.
Bảng so sánh copyright và trademark
| Tiêu chí | Copyright | Trademark |
|---|---|---|
| Đối tượng chính | Tác phẩm sáng tạo | Dấu hiệu nhận diện thương mại |
| Ví dụ | Bài viết, ảnh, video, phần mềm, âm nhạc | Tên thương hiệu, logo, slogan |
| Mục tiêu | Ngăn sử dụng hoặc sao chép tác phẩm trái phép | Ngăn nguy cơ gây nhầm lẫn về thương hiệu |
| Cơ quan đăng ký | U.S. Copyright Office | USPTO |
| Phát sinh quyền | Thông thường phát sinh khi tác phẩm được định hình | Có thể phát sinh từ sử dụng; đăng ký liên bang đem lại lợi thế lớn |
| Lệ phí cơ bản | Phụ thuộc loại hồ sơ; đơn phổ biến khoảng 45–65 USD | 350 USD cho mỗi nhóm, chưa tính phụ phí |
| Thời hạn | Có giới hạn theo luật | Có thể kéo dài nếu tiếp tục sử dụng và duy trì |
| Luật sư Mỹ bắt buộc | Không bắt buộc chỉ vì người nộp ở nước ngoài | Bắt buộc với người nộp có domicile ngoài Mỹ |
Doanh nghiệp nên đăng ký copyright hay trademark?
Việc lựa chọn phụ thuộc vào tài sản mà doanh nghiệp muốn bảo vệ.
Nên cân nhắc copyright khi doanh nghiệp có:
- Bài viết hoặc tài liệu đào tạo;
- Hình ảnh sản phẩm;
- Video quảng cáo;
- Phần mềm hoặc mã nguồn;
- Thiết kế đồ họa;
- Catalogue;
- Bản nhạc hoặc nội dung âm thanh;
- Nội dung website;
- Tác phẩm sáng tạo do nhân viên hoặc nhà thầu thực hiện.
Mục tiêu của copyright là bảo vệ nội dung cụ thể trước hành vi sao chép hoặc khai thác trái phép.
Nên cân nhắc trademark khi doanh nghiệp có:
- Tên thương hiệu;
- Tên sản phẩm hoặc dịch vụ;
- Logo;
- Slogan;
- Biểu tượng nhận diện;
- Thiết kế bao bì đặc trưng;
- Dấu hiệu nhận diện được sử dụng trong hoạt động kinh doanh.
Mục tiêu của trademark là giúp doanh nghiệp bảo vệ danh tính thương mại và hạn chế việc đối thủ sử dụng dấu hiệu có khả năng gây nhầm lẫn.
Khi nào cần đăng ký cả hai?
Nhiều doanh nghiệp không chỉ cần một hình thức bảo hộ.
Ví dụ, một công ty công nghệ có thể sở hữu:
- Tên nền tảng cần được bảo vệ bằng trademark;
- Logo cần được xem xét bảo vệ bằng trademark;
- Mã nguồn cần được bảo vệ bằng copyright;
- Hình ảnh giao diện có thể có yếu tố được copyright bảo vệ;
- Video giới thiệu sản phẩm cần được bảo vệ bằng copyright.
Trong trường hợp này, copyright và trademark bổ sung cho nhau. Một loại không thể thay thế hoàn toàn cho loại còn lại.
Logo nên đăng ký copyright hay trademark?
Logo là trường hợp dễ gây nhầm lẫn nhất.
Nếu logo có đủ tính sáng tạo và chứa yếu tố nghệ thuật nguyên gốc, phần thiết kế có thể đủ điều kiện được copyright bảo vệ.
Nếu logo được sử dụng để giúp khách hàng nhận biết nguồn gốc của hàng hóa hoặc dịch vụ, doanh nghiệp có thể đăng ký logo dưới dạng trademark.
Do đó, một logo có thể đồng thời được bảo vệ bằng cả hai cơ chế:
- Copyright bảo vệ tác phẩm thiết kế;
- Trademark bảo vệ chức năng nhận diện thương hiệu.
Tuy nhiên, đăng ký copyright cho hình ảnh logo không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp được độc quyền tên thương hiệu trong hoạt động thương mại.
Nếu mục tiêu chính là ngăn đối thủ sử dụng tên hoặc logo tương tự khiến khách hàng nhầm lẫn, trademark mới là công cụ cần được ưu tiên xem xét.
Tên thương hiệu có đăng ký copyright được không?
Thông thường, tên, tiêu đề, slogan ngắn và cụm từ ngắn không được copyright bảo vệ.
Tên thương hiệu nên được xem xét dưới góc độ trademark. Trước khi nộp đơn, doanh nghiệp cần kiểm tra xem dấu hiệu có:
- Bị trùng hoặc tương tự với nhãn hiệu trước đó hay không;
- Có khả năng gây nhầm lẫn trong ngành hàng liên quan hay không;
- Chỉ mô tả trực tiếp sản phẩm hoặc dịch vụ hay không;
- Mang tính chung chung hay không;
- Được sử dụng đúng vai trò nhận diện thương hiệu hay không.
Việc đã đăng ký tên doanh nghiệp, mua tên miền hoặc sở hữu tài khoản mạng xã hội không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp đã có đăng ký trademark liên bang tại Mỹ.
Phần mềm cần copyright hay trademark?
Một sản phẩm phần mềm thường có nhiều tài sản trí tuệ khác nhau.
Copyright có thể liên quan đến:
- Mã nguồn;
- Tài liệu hướng dẫn;
- Nội dung hình ảnh;
- Một số thành phần giao diện có tính sáng tạo;
- Video và tài liệu marketing.
Trademark có thể liên quan đến:
- Tên phần mềm;
- Logo ứng dụng;
- Tên công ty;
- Slogan;
- Biểu tượng nhận diện.
Nếu phần mềm có một giải pháp kỹ thuật mới, doanh nghiệp cũng có thể cần đánh giá riêng khả năng bảo hộ sáng chế. Copyright không bảo vệ chức năng, thuật toán trừu tượng hoặc ý tưởng kỹ thuật phía sau phần mềm.
Những sai lầm doanh nghiệp thường gặp
Dùng copyright để bảo vệ tên thương hiệu
Copyright thường không bảo vệ tên hoặc cụm từ ngắn. Đăng ký tác phẩm có chứa tên thương hiệu cũng không tạo ra độc quyền trademark đối với tên đó.
Nghĩ rằng có trademark tại Việt Nam thì tự động được bảo vệ tại Mỹ
Quyền trademark có tính lãnh thổ. Đăng ký tại Việt Nam không tự động tạo ra đăng ký liên bang tại Mỹ.
Doanh nghiệp muốn bảo vệ nhãn hiệu tại Mỹ cần thực hiện thủ tục phù hợp tại Mỹ hoặc thông qua hệ thống đăng ký quốc tế có chỉ định Mỹ.
Chỉ đăng ký logo mà bỏ qua tên thương hiệu
Đăng ký logo dưới một thiết kế cụ thể có thể không bảo vệ tên thương hiệu rộng bằng hồ sơ đăng ký tên dưới dạng standard character mark.
Tùy chiến lược, doanh nghiệp có thể cần xem xét đăng ký riêng phần tên và phần logo.
Chờ đến khi bị sao chép mới đăng ký copyright
Việc đăng ký muộn có thể làm hạn chế một số biện pháp bồi thường. Với những tác phẩm có giá trị thương mại cao, đăng ký sớm thường tạo vị thế pháp lý thuận lợi hơn.
Chọn sai nhóm hàng hóa và dịch vụ
Trademark được bảo vệ trong mối liên hệ với hàng hóa và dịch vụ cụ thể. Chọn sai nhóm hoặc mô tả không chính xác có thể khiến doanh nghiệp tốn phí nhưng không bảo vệ đúng hoạt động kinh doanh.
Cho rằng đăng ký đồng nghĩa với được bảo vệ tuyệt đối
Cả copyright và trademark đều có giới hạn. Chủ sở hữu vẫn cần lưu giữ chứng cứ, theo dõi thị trường, duy trì đăng ký và thực thi quyền khi cần thiết.
Câu hỏi thường gặp
Copyright và trademark có thể áp dụng cho cùng một tài sản không?
Có. Một logo có đủ tính sáng tạo có thể được copyright bảo vệ về mặt nghệ thuật, đồng thời được đăng ký trademark khi được sử dụng làm dấu hiệu nhận diện thương mại.
Hai cơ chế bảo hộ có mục tiêu khác nhau và có thể được sử dụng song song.
Không đăng ký copyright thì tác phẩm có được bảo vệ không?
Copyright nhìn chung phát sinh khi tác phẩm được sáng tạo và định hình. Tuy nhiên, không đăng ký có thể làm giảm đáng kể lợi thế khi cần thực thi quyền tại Mỹ.
Đối với U.S. works, đăng ký hoặc quyết định từ chối đăng ký thông thường phải có trước khi chủ sở hữu khởi kiện tại tòa án liên bang. Điều kiện để yêu cầu statutory damages và phí luật sư còn phụ thuộc vào thời điểm đăng ký.
Mức bồi thường 150.000 USD có được áp dụng tự động không?
Không.
150.000 USD là mức statutory damages tối đa cho mỗi tác phẩm trong trường hợp tòa án xác định có hành vi xâm phạm cố ý và các điều kiện luật định khác được đáp ứng.
Mức bồi thường thực tế do tòa án quyết định dựa trên chứng cứ và hoàn cảnh của vụ việc.
Người Việt Nam có được đăng ký copyright tại Mỹ không?
Có. Cá nhân và doanh nghiệp Việt Nam có thể nộp hồ sơ copyright tại Mỹ nếu đáp ứng các điều kiện áp dụng.
Copyright Office không bắt buộc người nộp đơn ở nước ngoài phải có luật sư Mỹ chỉ vì họ không cư trú tại Mỹ.
Người Việt Nam có được đăng ký trademark tại Mỹ không?
Có, nhưng cá nhân hoặc doanh nghiệp có domicile ngoài Mỹ phải được đại diện bởi một luật sư được cấp phép tại Mỹ trong thủ tục trước USPTO.
Trademark tại Việt Nam có hiệu lực tại Mỹ không?
Không tự động.
Đăng ký nhãn hiệu tại Việt Nam chủ yếu có hiệu lực trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam. Muốn có quyền đăng ký tại Mỹ, doanh nghiệp cần nộp hồ sơ phù hợp tại USPTO hoặc sử dụng một cơ chế quốc tế có chỉ định Mỹ.
Trong một số trường hợp, đơn đã nộp tại Việt Nam có thể được sử dụng làm cơ sở yêu cầu quyền ưu tiên khi nộp đơn tại Mỹ trong thời hạn sáu tháng. Việc áp dụng quyền ưu tiên phải đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý và thủ tục tương ứng.
Trademark có hiệu lực trong bao lâu?
Đăng ký trademark liên bang tại Mỹ có thể được duy trì lâu dài, nhưng chủ sở hữu phải tiếp tục sử dụng nhãn hiệu và nộp các hồ sơ duy trì đúng thời hạn.
Nếu ngừng sử dụng mà không có ý định tiếp tục, không nộp hồ sơ duy trì hoặc để đăng ký bị hủy, quyền lợi có thể bị ảnh hưởng.
Có nên tự nộp hồ sơ không?
Hồ sơ copyright đơn giản có thể được chủ sở hữu tự chuẩn bị. Tuy nhiên, các vấn đề như nhiều tác giả, work made for hire, chuyển nhượng quyền, tác phẩm đã công bố hoặc đăng ký theo nhóm có thể làm hồ sơ phức tạp hơn.
Đối với trademark, doanh nghiệp Việt Nam có domicile ngoài Mỹ phải sử dụng luật sư Mỹ. Việc tra cứu, lựa chọn căn cứ nộp đơn và xây dựng mô tả hàng hóa hoặc dịch vụ cũng đòi hỏi sự cẩn trọng.
Kết luận
Copyright và trademark không phải là hai tên gọi khác nhau của cùng một loại quyền.
Copyright phù hợp khi doanh nghiệp cần bảo vệ tác phẩm sáng tạo như bài viết, hình ảnh, video, phần mềm hoặc thiết kế nghệ thuật.
Trademark phù hợp khi doanh nghiệp cần bảo vệ tên thương hiệu, logo, slogan hoặc dấu hiệu giúp khách hàng nhận diện nguồn gốc của sản phẩm và dịch vụ.
Trong nhiều trường hợp, doanh nghiệp cần kết hợp cả hai hình thức để xây dựng một hệ thống bảo vệ tài sản trí tuệ đầy đủ hơn.
Trước khi nộp hồ sơ, doanh nghiệp nên xác định rõ:
- Tài sản cần bảo vệ là gì;
- Ai đang sở hữu tài sản đó;
- Tài sản đã được công bố hoặc sử dụng hay chưa;
- Thị trường kinh doanh mục tiêu;
- Những nhóm hàng hóa và dịch vụ có liên quan;
- Nguy cơ tranh chấp hoặc sao chép;
- Kế hoạch khai thác tài sản trong tương lai.