Khởi Đầu Mới Trong Thương Mại Mỹ-Trung Với Khuôn Khổ Hợp Tác Tạm Thời

Cuộc gặp giữa lãnh đạo Hoa Kỳ và Trung Quốc tại Busan trong tuần này kéo dài 90 phút đã mang đến sự giảm bớt căng thẳng thương mại tạm thời giữa hai nước. Mặc dù chưa đạt được thỏa thuận toàn diện, sự kiện này đã mở ra một giai đoạn hợp tác mới, được ví như “khuôn khổ cho sự hợp tác rộng lớn hơn” theo nhận định từ các quan chức tài chính Mỹ.

1. Cam kết trong lĩnh vực nông sản

Điểm sáng nổi bật nhất của cuộc họp là cam kết trong ngành nông nghiệp. Trung Quốc đồng ý mua ít nhất 25 triệu tấn đậu nành Mỹ mỗi năm trong ba năm tiếp theo, cùng với việc dự kiến các quốc gia khác sẽ nhập thêm khoảng 19 triệu tấn đậu nành trong giai đoạn này. Các đơn hàng đầu tiên đã khởi động với 12 triệu tấn từ vụ thu hoạch năm nay, theo xác nhận từ đối tác mua hàng của Trung Quốc.

Đây là tin tích cực đối với các nông dân ở vùng Trung Tây Hoa Kỳ, giúp tạo ra sự ổn định hơn trên thị trường đậu nành, vốn từng trải qua nhiều năm biến động về giá và sự không chắc chắn trong nhu cầu mua hàng.

1.1 Tác động đến chuỗi cung ứng nông nghiệp

• Lưu lượng hàng hóa tăng lên tại cảng xuất khẩu ở Vịnh Mexico và khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương dự kiến sẽ tạo áp lực gia tăng đối với hệ thống vận tải hàng hóa.
• Năng lực vận tải nội địa có thể trở nên căng thẳng hơn trong những mùa cao điểm khi các lô hàng nông sản tăng lên đột biến.
• Các nhà cung cấp vật tư như hạt giống, phân bón và thiết bị nông nghiệp có thể hưởng lợi trực tiếp từ niềm tin tiêu dùng được cải thiện, nhờ nhu cầu mua hàng tăng.

2. Vấn đề fentanyl và điều chỉnh thuế quan

Trung Quốc cam kết giảm thiểu xuất khẩu các hóa chất tiền chất fentanyl, trong khi phía Mỹ đồng ý hạ mức thuế quan liên quan từ 20% xuống còn 10%. Đây được xem là một phần trong chiến lược nhằm kiểm soát cuộc khủng hoảng fentanyl, một vấn đề sức khỏe cộng đồng nghiêm trọng đang diễn ra tại Hoa Kỳ.

Ngoài ra, Mỹ cũng sẽ tạm dừng việc mở rộng danh sách các công ty Trung Quốc bị hạn chế xuất khẩu, nhằm thể hiện sự kiềm chế trong mối quan hệ hiện tại, dù không phải thay đổi chính sách dài hạn.

2.1 Tác động đến chuỗi cung ứng

• Mức thuế giảm giúp làm giảm nhẹ chi phí cho các chuỗi cung ứng trong ngành hóa chất và dược phẩm.
• Việc kiểm soát xuất khẩu và giám sát với các công ty công nghệ Trung Quốc vẫn được duy trì chặt chẽ, mặc dù hiện không có công ty nào mới bị bổ sung hạn chế.

3. Đất hiếm và vật liệu quan trọng

Trung Quốc đồng ý tạm dừng trong vòng một năm các hạn chế xuất khẩu đối với vật liệu đất hiếm, nhóm nguyên liệu thiết yếu phục vụ nhiều ngành công nghiệp như quốc phòng, năng lượng sạch và sản xuất điện tử.

3.1 Tác động đến chuỗi cung ứng

• Áp lực ngắn hạn được giảm nhẹ cho các ngành Mỹ và các nước đồng minh dựa nhiều vào vật liệu lanthanide và các nguyên liệu quan trọng khác.
• Tuy nhiên, không có dấu hiệu cho thấy Trung Quốc sẽ gỡ bỏ hoàn toàn các hạn chế hoặc tăng hạn ngạch sản xuất lâu dài đối với đất hiếm.

4. Công nghệ và chuyển giao TikTok

Trung Quốc đã phê duyệt kế hoạch chuyển giao hoạt động TikTok tại Mỹ cho một công ty mới, với các nhà đầu tư Mỹ sở hữu đa số cổ phần và quyền kiểm soát hội đồng quản trị. Thuật toán TikTok cũng sẽ được giám sát an ninh chặt chẽ bởi phía Mỹ. Thời gian thực hiện cụ thể vẫn chưa được xác định nhưng được dự đoán sẽ diễn ra trong vài tuần tới.

4.1 Tác động đến chuỗi cung ứng

• Ảnh hưởng vật lý lên chuỗi cung ứng không đáng kể.
• Ngược lại, các nhà cung cấp hạ tầng kỹ thuật số và đơn vị giám sát nội dung có thể có nhiều hoạt động hơn trong quá trình chuyển đổi này.

5. Hợp tác năng lượng và chiến lược hạt nhân

Một điểm bất ngờ trong cuộc họp là sự quan tâm của Trung Quốc đối với dự án đường ống dẫn dầu của Mỹ ở Alaska, mặc dù chưa có đề xuất chính thức nào được đưa ra. Trong lĩnh vực điện hạt nhân, hiện Mỹ đang cố gắng bắt kịp với tốc độ phát triển của Trung Quốc bằng cách đẩy mạnh mở rộng năng lực nội địa, mặc dù nhiều sáng kiến vẫn trong giai đoạn thử nghiệm.

5.1 Tác động đến chuỗi cung ứng

• Có tiềm năng phát triển trong tương lai đối với chuỗi cung ứng linh kiện hạt nhân, đặc biệt về nhiên liệu và vật liệu cấu trúc.
• Hiện chưa có cam kết hay kế hoạch triển khai hạ tầng cụ thể ngay lập tức.

6. Triển vọng thị trường và chính sách

Phản ứng từ thị trường tài chính khá thận trọng khi cuộc gặp chỉ mang tính xây dựng mà chưa tạo ra thay đổi lớn. Nhiều chuyên gia nhận định kết quả thuộc dự kiến và các chính sách như về TikTok hay đất hiếm phần nhiều chỉ là trì hoãn chiến thuật thay vì giải pháp dài hạn thực thụ.

Dự kiến một chuyến thăm Trung Quốc sẽ diễn ra vào tháng 4 năm 2026 nhằm theo đuổi một thỏa thuận thương mại toàn diện hơn, đồng thời hai bên sẽ tiếp tục các cuộc đàm phán trong thời gian tới để xác định xem các thỏa thuận tạm thời này có thể phát triển thành chính sách thương mại chính thức hay không.

7. Kết luận

Cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo đã giúp hạ nhiệt một số điểm nóng thương mại và an ninh, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp và dược phẩm. Đối với chuỗi cung ứng Hoa Kỳ, thỏa thuận về xuất khẩu đậu nành tạo ra sự minh bạch cần thiết cho các nhà sản xuất và xuất khẩu. Tuy nhiên, các vấn đề cơ cấu nền tảng về công nghệ, chính sách công nghiệp và nguyên liệu chiến lược vẫn chưa được giải quyết triệt để, và sự kiện này được xem như một bước tạm dừng thay vì bước tiến dài hạn. Tiến triển trong vài tháng tới sẽ định hình liệu khuôn khổ thương mại ổn định có thể được thiết lập hay không.